Thanh lọc và Xoay vòng đồ chơi

Cách Montessori giúp trẻ chơi lâu, chơi sâu và chơi sáng tạo mà không cần quá nhiều đồ chơi

Bạn có đang cảm thấy…
 Nhà thì đầy đồ chơi, nhưng con chỉ chơi chớp nhoáng rồi bỏ?
 Con dường như dễ bị xao nhãng, khó tập trung?
 Bạn muốn không gian chơi gọn gàng, nhưng lại không biết bắt đầu từ đâu?

Không phải vì con “thiếu tập trung” hay “khó chiều”, mà vì môi trường quá nhiều lựa chọn khiến con cảm thấy quá tải, điều này là hoàn toàn tự nhiên ở trẻ nhỏ. Trong phương pháp Montessori, chơi không phải “càng nhiều càng tốt”, mà cần tạo ra một không gian “đủ – đúng – rõ ràng” để trẻ được dẫn dắt bởi sự tò mò tự nhiên của chính mình.

Và để làm được điều đó, cha mẹ có thể bắt đầu bằng hai bước đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả:
 (1) Lọc lại những món đồ chơi không cần thiết
 (2) Xoay vòng đồ chơi theo nhịp phát triển của con

• Bước 1: LỌC BỚT đồ chơi theo tinh thần Montessori “Ít mà Chất”

Montessori không khuyến khích bày ra quá nhiều món cùng lúc. Thay vào đó, chọn lọc khoảng 6–10 món đồ chơi thật sự phù hợp với độ tuổi, sở thích, và kỹ năng hiện tại của con. Có thể giảm ít hơn nữa khoảng 4-6 món tùy theo không gian lớn hay nhỏ.

Gợi ý cách dọn dẹp:
• Phân nhóm đồ chơi theo loại (xếp hình, lắp ráp, vận động tinh, âm thanh, sách, kỹ năng thực hành cuộc sống…)
• Loại bỏ hoặc cho tặng những món không còn phù hợp, bị hư, bị thiếu hoặc con đã không còn hứng thú, quá dễ đối với con. Nếu đồ chơi quá khó thì có thể cất lại để dành khi con sẵn sàng.
• Chỉ để lại những món: đơn giản, dễ hiểu, có mục đích rõ ràng

Việc dọn bớt không gian thị giác giúp con cảm thấy thư giãn hơn, giảm xao nhãng, và tăng khả năng tập trung đáng kể.

• Mỗi món một vị trí: Sắp xếp đồ chơi trong khay, giỏ hoặc kệ thấp ngang tầm mắt của trẻ. Trẻ sẽ dễ dàng thấy và biết “đồ nào để đâu”, từ đó phát triển ý thức trật tự và khả năng tự lập tự lấy và tự cất sau khi chơi xong.

• Tối giản màu sắc, giảm kích thích quá mức: Montessori ưu tiên môi trường hài hòa, nhẹ nhàng, ít màu sắc rực rỡ và tiếng động nhân tạo, để trẻ cảm thấy bình an và tập trung.

• Bước 2: Xoay vòng đồ chơi – Làm mới mà không cần mua thêm

Khi đã chọn lọc xong, hãy chia phần còn lại thành những nhóm nhỏ và cất đi một phần vào tủ/thùng kín. Sau 1–2 tuần, luân phiên đổi lại 1–2 món mới để thay thế.

Với mỗi lần thay đổi, con sẽ có cảm giác như được khám phá lại “đồ chơi mới” – ngay cả khi đó là món cũ!

• Lợi ích của việc xoay vòng đồ chơi:

• Duy trì sự hứng thú của trẻ.

• Trẻ cảm thấy ít căng thẳng hơn, dễ dàng lựa chọn và dễ điều chỉnh cảm xúc hơn. Và vì vậy trẻ sẽ thấy an toàn và chủ động vui vẻ hơn trong không gian của mình.
• Khuyến khích sự tập trung, sáng tạo, tư duy độc lập và khả năng giải quyết vấn đề
• Giúp con khám phá từng món một cách trọn vẹn hơn
• Cha mẹ dễ quan sát con đang rèn luyện kỹ năng nào (vận động thô, logic, ngôn ngữ…)
• Trẻ học cách trân trọng và chăm sóc những gì mình đang có, không liên tục đòi hỏi.
• Cha mẹ cũng bớt rối và đỡ tốn tiền mua thêm đồ không cần thiết, dễ quản lý và dọn dẹp hơn.

• Vì sao phương pháp này hiệu quả?

Montessori tin rằng: Môi trường là người thầy thầm lặng.
Nếu môi trường quá nhiều thứ và không rõ ràng, trẻ sẽ bị mất định hướng.
Ngược lại, một góc chơi gọn gàng, đơn giản, nhưng có chủ đích, thì đó chính là mảnh đất để trí tuệ con phát triển vững chắc.

Còn bạn thì sao? Bạn đã từng thử lọc bớt hoặc xoay vòng đồ chơi chưa?
Hãy chia sẻ góc chơi “gọn mà vui” của bé nhà mình để cùng truyền cảm hứng cho cả hội nhé!