MONTESSORI GIÚP TRẺ TỰ LẬP NHƯ THẾ NÀO?

Bạn có bao giờ cảm thấy mình cứ phải làm mọi thứ cho con không? Sáng thì mặc quần áo giúp, ăn xong lại dọn dẹp, gom đồ chơi con vất lung tung… Và cha mẹ có thể cảm thấy mệt mỏi vì con cứ “phụ thuộc” vào mình mãi!

Nhưng thật ra, con hoàn toàn có thể tự lập, chỉ là cha mẹ có đang trao cho con cơ hội để làm không thôi. Phương pháp Montessori không chỉ áp dụng trong lớp học mà còn giúp cha mẹ hỗ trợ con tự lập ngay tại nhà, từ những việc đơn giản nhất.

Dưới đây là một số cách dễ dàng để con rèn luyện sự tự lập mỗi ngày!

1. ĐỂ CON TỰ LÀM CÁC VIỆC CÁ NHÂN

Cha mẹ thường làm gì?
Mặc quần áo cho con, mang giày giúp con, lấy bàn chải đánh răng đưa tận tay con vì sợ con làm lâu, làm sai, hay làm rơi vãi khắp nơi, nhiều lúc làm xong cũng tới lượt mình dọn…

Phương pháp Montessori thì sao?

• Để một ít quần áo phù hợp và đơn giản dễ mặc vào cởi ra vào ngăn tủ thấp, dễ lấy, và cho con tự chọn hôm nay mặc gì. Nếu con mặc ngược áo? Không sao, nhẹ nhàng chỉ cho con thấy rồi để con tự thử lại. Nếu có một chiếc gương đủ to và đặt vừa tầm để con tự kiểm tra sau khi mặc xong thì càng tốt.
• Mua một chiếc ghế đẩu nhỏ để con tự đánh răng, rửa mặt ngay tại bồn rửa, cha mẹ chỉ đứng bên hướng dẫn và làm mẫu.
• Chọn giày dán thay vì giày buộc dây khi con còn nhỏ, rồi dần dần dạy con cách thắt dây giày khi con sẵn sàng…

Quan trọng: Đừng vội làm giúp khi con chưa thử! Ban đầu có thể hơi lâu, nhưng khi con quen rồi, cha mẹ sẽ ngạc nhiên vì con có thể tự làm mà không cần nhắc.

2. ĐỂ CON THAM GIA VÀO BỮA ĂN

Cha mẹ thường làm gì?
Nấu xong bữa ăn là kêu con ra ăn, con ăn xong thì tự mình dọn dẹp.

Phương pháp Montessori thì sao?

• Để con tự lấy chén muỗng (nếu để ở chỗ thấp), tự múc cơm hoặc rót nước. Nếu làm đổ? Không sao, dạy con lấy khăn lau, thế là con học được cách tự chịu trách nhiệm luôn!
• Nhờ con rửa rau, bóc vỏ trứng, xếp muỗng đũa. Việc nhỏ nhưng giúp con thấy mình cũng có vai trò trong gia đình.
• Sau khi ăn xong, nhắc con tự đặt chén vào bồn rửa, chứ không phải ăn xong là chạy đi chơi ngay…

Lợi ích? Con sẽ biết trân trọng bữa ăn hơn, cảm thấy mình có giá trị đóng góp hữu ích trong gia đình từ đó nâng cao sự tự tin.

3. DẠY CON CÁCH GIỮ GÌN NHÀ CỬA NGĂN NẮP

Cha mẹ thường làm gì?
Thấy con bày đồ chơi ra xong không dọn thì cha mẹ dọn giùm, lâu dần con quen, không bao giờ tự cất nữa.

Phương pháp Montessori thì sao?

• Sắp xếp đồ chơi theo từng khay/hộp và dán nhãn (có hình nếu con chưa biết chữ), để con biết đồ nào để đâu. Khi chơi xong một món/bộ, nhắc con cất lại trước khi chuyển sang hoạt động khác.
• Nếu con làm đổ nước hay rơi đồ ăn, thay vì trách mắng và lau giúp con, hãy đưa cho con chiếc khăn nhỏ và nói: “Mẹ thấy có nước đổ ở đây nè, con muốn tự lau hay mẹ lau cùng con?” Rồi làm mẫu cho con xem (nếu bạn chưa làm trước đó).
• Khi thay quần áo, nhắc con tự bỏ đồ dơ vào giỏ, thay vì cha mẹ cứ đi gom khắp nhà…

Lợi ích? Con sẽ dần hình thành thói quen ngăn nắp và hiểu rằng ai cũng có trách nhiệm giữ gìn không gian chung gọn gàng sạch sẽ.

4. ĐỂ CON ĐƯỢC QUYẾT ĐỊNH TRONG GIỚI HẠN

Cha mẹ thường làm gì?
Ra lệnh hoặc ép con làm theo ý mình: “Mặc áo này!”, “Ăn món này!”, “Làm cái kia ngay!”. Con cảm thấy không có quyền kiểm soát, lâu dần sẽ phản ứng tiêu cực hoặc trở nên thụ động.

Phương pháp Montessori thì sao?
Cha mẹ cho con quyền tự lựa chọn trong phạm vi phù hợp:

• “Hôm nay con muốn mặc áo xanh hay áo đỏ?” (Thay vì: “Mặc áo này đi!”)
• “Con muốn ăn chuối hay táo?” (Thay vì: “Ăn cái này đi!”)
• “Con muốn giúp mẹ lau bàn hay xếp khăn?” (Thay vì: “Giúp mẹ dọn đi!”). Việc đưa ra một việc cụ thể để con giúp cũng sẽ tránh làm con bị bối rối vì không biết bắt đầu dọn bằng cách nào.

Lợi ích? Con sẽ học cách đưa ra quyết định, tự chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình và cảm thấy mình cũng có quyền được tôn trọng, tiếng nói mình cũng được lắng nghe.

5. HƯỚNG DẪN, CHỨ KHÔNG LÀM GIÚP

Cha mẹ thường làm gì?
Thấy con loay hoay thì làm dùm luôn để nhanh gọn.

Phương pháp Montessori thì sao?

• Khi con tự mặc quần áo mà bị vướng, thay vì vội vàng đưa tay giúp ngay, hãy cho trẻ một ít thời gian và chỉ hỏi khi trẻ tỏ vẻ khó chịu cần được giúp đỡ: “Con có muốn mẹ chỉ cho một cách khác không?”.
• Việc hạn chế giúp đỡ ngay khi trẻ gặp khó khăn sẽ trao đến trẻ một thông điệp rằng cha mẹ tin ở con, con có thể làm được!

Lợi ích? Con không sợ sai, không sợ thất bại và biết rằng mình có thể tự giải quyết vấn đề, không phải lúc nào cũng nhờ người lớn.

Việc để con tự lập không có nghĩa là cha mẹ để con “muốn làm gì thì làm”, mà là tạo môi trường phù hợp, hướng dẫn nhẹ nhàng và kiên nhẫn chờ con làm theo tốc độ của mình.

Ban đầu sẽ hơi lâu, hơi lộn xộn, nhưng chỉ cần cha mẹ kiên trì, con sẽ tự lập hơn rất nhiều – và quan trọng nhất là con cảm thấy mình có giá trị, mình làm được, và mình tự tin vào bản thân!

Cha mẹ đã áp dụng cách nào trong gia đình mình, hãy cùng chia sẻ nhé!